Czuj\u0119 niepok\u00f3j…<\/p>\n
Niepok\u00f3j jest zjawiskiem, kt\u00f3re zwiemy\u00a0stanem psychicznym<\/span>, a kt\u00f3re ma swoje parametry: przyczyn\u0119 uruchomienia, poziom aktywno\u015bci, czas trwania, zdolno\u015b\u0107 generowania innych stan\u00f3w psychicznych, a przede wszystkim reakcji ze strony\u00a0 naszej \u015bwiadomo\u015bci \u2014 dzia\u0142ania.<\/p>\n Stany psychiczne towarzysz\u0105 nam nieustaj\u0105co. Nie zauwa\u017camy ich. Nie \u015bledzimy ich przemian. Nie znamy drogi, kt\u00f3rymi nas poprowadz\u0105. Doznajemy ich wtedy, kiedy przekraczaj\u0105 pewien poziom \u2014 z regu\u0142y typowy dla ka\u017cdego stanu psychicznego, jak r\u00f3wnie\u017c typowy dla ka\u017cdego osobnika \u2014 a wi\u0119c ewidentnie pojawiaj\u0105 si\u0119 zmiany<\/span> fizjologiczne<\/span> (szybkie bicie serca, rozkojarzenie, brak zdolno\u015bci ruchu lub mowy, itp.), a cz\u0119sto\u00a0ponadto podejmujemy zupe\u0142nie nowe dzia\u0142ania<\/span> (nie b\u0119d\u0119 ich teraz opisywa\u0142, w ka\u017cdym razie… b\u0119d\u0105cych wynikiem bod\u017aca, tego samego, kt\u00f3ry wywo\u0142a\u0142 \u00f3w stan psychiczny). Je\u015bli to jest zawi\u0142e, to przepraszam.<\/p>\n M\u00f3j w\u0142asny niepok\u00f3j jest pod moj\u0105 kontrol\u0105. Z jednej strony jestem ju\u017c nauczony swoich typowych oraz niespodzianych emocji, z drugiej ca\u0142kiem nie\u017ale panuj\u0119 nad nimi. M\u00f3j niepok\u00f3j jest permanentny, ale nie ma mocy niszcz\u0105cej. Prowokuje jednak do pisania tego tekstu.<\/p>\n Szkopu\u0142 w tym, \u017ce nasta\u0142y czasy, \u017ce psychologiem staje si\u0119, niejako z marszu, niemal ka\u017cdy. Powo\u0142am si\u0119 tu na ju\u017c banaln\u0105, na skutek nadmiernego przytaczania, anegdot\u0119 o Sta\u0144czyku, kt\u00f3ry udowodni\u0142, \u017ce w\u015br\u00f3d ludu najwi\u0119cej mamy lekarzy. Ka\u017cdy wie, co komu jest, i jak na to poradzi\u0107. Domoros\u0142ych psycholog\u00f3w jest multum. Ale rzeczywisto\u015b\u0107 zawsze taka by\u0142a.<\/p>\n M\u00f3j niepok\u00f3j zwi\u0105zany jest jednak z tendencj\u0105 krzewienia wiedzy przetrwaniowej przez ludzi, kt\u00f3rzy s\u0105\/stali si\u0119 „instruktorami survivalu”. Wiem o tym, \u017ce ten zaw\u00f3d zosta\u0142 uwolniony, ale nie do ko\u0144ca s\u0105 opracowane szczeg\u00f3\u0142y dydaktyczne (oraz osobowo\u015bciowe), a to sprzyja zwi\u0119kszaniu si\u0119 populacji instruktor\u00f3w, co do kt\u00f3rych mo\u017cna czu\u0107 nieufno\u015b\u0107. Tu podaj\u0119 do wiadomo\u015bci, \u017ce znam te\u017c wielu, kt\u00f3rzy ju\u017c wcze\u015bniej mieli doskona\u0142e do\u015bwiadczenie, a swoj\u0105 niezb\u0119dn\u0105 wiedz\u0119 solidnie pog\u0142\u0119biali, a \u017cyciu dobrze si\u0119 sprawdzaj\u0105. Gdybym tego nie napisa\u0142, zacz\u0119\u0142o by si\u0119 g\u0119ganie… I tak si\u0119 zacznie, bo bezwzgl\u0119dnie dodam, \u017ce udawaczy te\u017c znam… wielu.<\/p>\n Sam szkoli\u0142em takich instruktor\u00f3w i w zasadzie… czu\u0142em si\u0119 parszywie. Zakres zawodowego funkcjonowania jest bowiem ma\u0142o precyzyjny. Ca\u0142kowicie zgadzam si\u0119, \u017ce elementy przynale\u017cne rzemios\u0142u mog\u0105 by\u0107 obiektem pokazu, \u0107wicze\u0144 i dalszego samodzielnego doskonalenia (aczkolwiek zastan\u00f3wmy si\u0119, ile czasu po\u015bwi\u0119cano kiedy\u015b\u00a0na czeladnikowanie u kowala, szewca czy m\u0142ynarza; zakres wiedzy by\u0142 dosy\u0107 w\u0105ski a konkretny). Co\u015b si\u0119 jednak we mnie burzy, je\u015bli kto\u015b wchodzi w kompetencje lekarza czy psychologa nie maj\u0105c \u017cadnych podstaw, a\u00a0tym bardziej wiedzy specjalistycznej.<\/span> I kiedy nie ma do\u015bwiadczenia. Tak\u017ce w pracy z lud\u017ami. Bo ci\u0105g\u0142e „przebywanie w\u015br\u00f3d ludzi” nie oznacza jeszcze \u017cadnych umiej\u0119tno\u015bci. Mo\u017cna nawet by\u015b sko\u0144czonym dupkiem…<\/p>\n Poniewa\u017c mam tendencje do nadmiernego rozpisywania si\u0119, w tym w\u0142a\u015bnie \u2014 wa\u017cnym dla mnie temacie \u2014 postaram si\u0119 skupi\u0107 na samym sednie.<\/p>\n Cz\u0142owiek survivalu zdecydowanie powinien zna\u0107 podstawow\u0105 wiedz\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z fizjologi\u0105, psychologi\u0105 oraz psychofizjologi\u0105<\/span> (stykiem i wzajemnym oddzia\u0142ywaniem na siebie tych dw\u00f3ch pierwszych). Powinien przyswoi\u0107 wiedz\u0119 oraz umiej\u0119tno\u015bci czysto techniczne, a tak\u017ce te przyrodnicze. Powinien umie\u0107 ocenia\u0107 zasoby w\u0142asne oraz otoczenia. Powinien pozna\u0107 uwarunkowania sprzyjaj\u0105ce zagro\u017ceniom, typy zagro\u017ce\u0144, ich charakterystyk\u0119. Po\u017cyteczne jest pozna\u0107 specyfik\u0119 psychologii t\u0142umu. Wiedz\u0105 t\u0105 powinien pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 w \u017cyciu z pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105. Jak ka\u017cdy cz\u0142owiek powinien umie\u0107 udziela\u0107 pierwszej pomocy, tak survivalowiec powinien potrafi\u0107 do tego dodawa\u0107 wszelkie elementy wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci zwi\u0105zane z warunkami ekstremalnymi. Mo\u017cna te\u017c t\u0119 wiedz\u0119 przekazywa\u0107 innym.\u00a0Tylko powinno si\u0119 odr\u00f3\u017cnia\u0107 pomaganie ludziom od szkolenia ich.<\/span><\/span><\/p>\n Czemu to tak mocno akcentuj\u0119? Przytocz\u0119 kilka przyk\u0142ad\u00f3w:<\/p>\n \u2014 Ucz\u0105cy kursant\u00f3w jak bada\u0107 t\u0119tno u poszkodowanego m\u00f3wi mniej wi\u0119cej co\u015b takiego: „Przyk\u0142ada si\u0119 palce do szyi z\u00a0boku, albo pod nadgarstkiem, i wyszukuje kt\u00f3r\u0105\u015b z t\u0119tnic…”<\/em> <\/span>Pomijam ju\u017c samo sugerowanie, \u017ce pod nadgarstkiem wyczuwalnych t\u0119tnic jest ile wlezie, a nawet, \u017ce istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyboru tej, kt\u00f3r\u0105 najbardziej polubimy, bo nie by\u0142o nawet wskazania konkretnego miejsca na ciele, ani sposobu jego precyzyjnego znalezienia.<\/span><\/span><\/p>\n \u2014 „Potr\u0105conego trzeba szybko zabra\u0107 z drogi i u\u0142o\u017cy\u0107 z boku. Pami\u0119ta\u0107 trzeba, aby nim nie szarpa\u0107, bo to mo\u017ce by\u0107 szkodliwe”<\/em><\/span>, po czym nast\u0105pi\u0142o opowiadanie, \u017ce nale\u017cy potem sprawdzi\u0107, czy nie ma uszkodzenia kr\u0119g\u00f3w. Tym razem pomijam, \u017ce nie podano ewidentnych przyk\u0142ad\u00f3w potwierdzaj\u0105cych owo uszkodzenie, jako \u017ce ju\u017c pierwotne znoszenie z drogi mog\u0142o uczyni\u0107 to, czemu wcze\u015bniejsze badanie mog\u0142oby zapobiec.<\/span><\/span><\/p>\n \u2014 Zaj\u0119cia z psychologii s\u0105 znacznie \u0142atwiejsze. Najpierw dowiadujemy si\u0119, \u017ce musimy dysponowa\u0107 wol\u0105 przetrwania. Potem wymieniane s\u0105 te rzeczy, kt\u00f3re nam ow\u0105 wol\u0119 naruszaj\u0105. A potem nast\u0119puje sugestia, \u017ce trzeba by\u0107 twardzielem. Ta opowie\u015b\u0107 trwa odpowiednio d\u0142ugo i zawiera odpowiednio du\u017co sytuacji zagro\u017cenia, aby zrozumie\u0107, \u017ce faktycznie twardzielem trzeba by\u0107. Od tego momentu oczy s\u0105 wlepione w\u00a0prowadz\u0105cego, bo skoro o tym opowiada, to musi by\u0107 niezwyk\u0142ym twardzielem. A poza tym na\u00a0tych zaj\u0119ciach<\/span> nie musimy niczego udowadnia\u0107 praktycznie…<\/span><\/p>\n Przyk\u0142ad\u00f3w wcale nie b\u0119d\u0119 wi\u0119cej podawa\u0142. Te trzy przyk\u0142ady dobrze reprezentuj\u0105 te setki, kt\u00f3re mog\u0142yby si\u0119 tu pojawi\u0107.<\/p>\n Uzna\u0142em, \u017ce jest okazja do pokazania, \u017ce kiedy\u015b si\u0119 co\u015b komu\u015b wyt\u0142umaczy\u0142o (i samemu uwa\u017c\u0105 sie to za dobre t\u0142umaczenie), wcale tak by\u0107 nie musi… Powy\u017cszy m\u00f3j tekst zosta\u0142 skomentowany. Tyle, \u017ce osoba komentuj\u0105ca \u2014 wydaje mi si\u0119 \u2014 nie poj\u0119\u0142a celu mego pisania i skupi\u0142a si\u0119 na… czym\u015b innym. A tego „innego” z kolei ja nie rozumiem. Bowiem:<\/p>\n Rzeczywi\u015bcie zawi\u0142e… nie do ko\u0144ca kumam zamys\u0142 tych powyrywanych z kontekstu sytuacji i\u00a0miksowania posiadania teoretycznej wiedzy ze szkoleniami i praktykowaniem surwiwalu (to trzy r\u00f3\u017cne rzeczy). Psychologii uczy si\u0119 przez pi\u0119\u0107 lat studi\u00f3w jednolitych a to dopiero wst\u0119p i\u00a0podstawy. Jest to dziedzina rozleg\u0142a jak medycyna, wi\u0119c specjalizowanie si\u0119 w jakiej\u015b dzia\u0142ce to kolejne lata nauki i praktykowania. Naiwno\u015bci\u0105 jest wi\u0119c oczekiwanie, \u017ce z\u0142o\u017cone mechanizmy psychologiczne (w tym te b\u0119d\u0105ce w zainteresowaniu psycholog\u00f3w zwi\u0105zanych z surwiwalem) mo\u017cna w od podstaw, w spos\u00f3b wyczerpuj\u0105cy om\u00f3wi\u0107 ze zrozumieniem, dla laika, w trakcie kilkugodzinnego szkolonka.<\/span> Oczywistym jest te\u017c dla mnie, \u017ce psycholog m\u00f3wi\u0105cy o tych zjawiskach nie ma \u017cadnego obowi\u0105zku by\u0107 uciele\u015bnieniem supermana, tak jak ginekolog po\u0142o\u017cnik nie musi rodzi\u0107, by by\u0107 fachowcem w swym zawodzie. Pytanie jaki jest cel szkolenia i grupa docelowa. Zwykle nie ma czasu na wiele wi\u0119cej jak szkic podstawy podstaw. Fascynaci musz\u0105 szuka\u0107 dalej g\u0142\u0119bszej, specjalistycznej wiedzy teoretycznej, kt\u00f3r\u0105 b\u0119d\u0105 mogli przeplata\u0107 nabywane w\u0142asne i\u00a0poznawane cudze do\u015bwiadczenia. Ot \u017cycie…<\/em><\/span><\/p><\/blockquote>\n Zaznaczy\u0142em w tej wypowiedzi tekst, kt\u00f3ry jest oczywisto\u015bci\u0105. Oczywisto\u015b\u0107 ta jest wykazana w ostatnim akapicie mojego tekstu. Jednocze\u015bnie wiem, \u017ce psycholog bynajmniej nie musi by\u0107 dobrym szkoleniowcem; inni te\u017c to wiedz\u0105. Rozumiem potrzeb\u0119 wypowiedzenia si\u0119, ale przynajmniej chcia\u0142bym z tego co\u015b wynie\u015b\u0107 m\u0105drego. Bo stale m\u0105dro\u015bci po\u017c\u0105dam i z rado\u015bci\u0105 witam tych, kt\u00f3rzy si\u0119 ni\u0105 dziel\u0105.<\/p>\n Je\u015bli jednak osoba pisz\u0105ca jest psychologiem, to wypowiadaj\u0105c si\u0119… po prostu si\u0119 wypowiedzia\u0142a. Tylko. Ale tym samym wyrazi\u0142a jakby cich\u0105 zgod\u0119 na to, by „szkolonkowym” tre\u015bciom jednak pozostawi\u0107 cechy znachorstwa i\u00a0niedouctwa, a poniewa\u017c m\u00f3j tekst jest do kitu i niezrozumia\u0142y (powyrywany i zmiksowany), zatem powinien znikn\u0105\u0107 (czy co\u015b takiego). Ja za\u015b poczu\u0142em, zw\u0142aszcza kiedy podes\u0142ano mi link<\/span><\/a>\u00a0*), \u017ce trafi\u0142em w\u0142a\u015bnie na wysokiej klasy specjalist\u0119. Ten za\u015b wyja\u015bnia mi, \u017ce bez osi\u0105gni\u0119cia naukowych szczyt\u00f3w, nie wypada si\u0119 odzywa\u0107. Zw\u0142aszcza w temacie psychologii. I\u00a0nie ma co si\u0119 spotyka\u0107 z lud\u017ami przy herbacie lub przy ognisku dziel\u0105c si\u0119 wiedz\u0105, bo to nie oznacza \u017cadnego spe\u0142nienia… nawet przed doktoratem. Przepraszam za t\u0119 ironi\u0119, ale opisa\u0142em sytuacj\u0119, w jakiej si\u0119 znalaz\u0142em oraz jej kontekst\u00f3w.<\/p>\n Natomiast ja, naiwnie, oczekuj\u0119 aby ludzie mogli by\u0107 wprowadzani w podstawow\u0105 wiedz\u0119 o ludzkim sposobie my\u015blenia, o ludzkich emocjach i rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w mimo ci\u0119\u017ckich, niewybaczalnych brak\u00f3w edukacyjnych. Oczekuj\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105 m\u00f3wili j\u0119zykiem zrozumia\u0142ym dla ka\u017cdego i wtedy u\u017cyj\u0105 s\u0142owa „kuma\u0107”, kt\u00f3rego \u015bwiadomy pot\u0119gi swej wiedzy psycholog ju\u017c by nie u\u017cy\u0142. Bowiem \u017cycie ma prawo do tego, by by\u0107 \u017cyciem \u015bwiadomym, nawet na ni\u017cszym poziomie. Zatem istnieje potrzeba wiedzy spoza zasobu uniweryteckiego, ale za to na poziomie zrozumia\u0142ym i u\u017cytkowym, bez pomieszania poj\u0119\u0107 oraz podawania zakl\u0119\u0107.<\/p>\n O ile jednak\u00a0szarlatan niskiego poziomu b\u0119dzie u\u017cywa\u0142 us\u0142yszanych i wykutych opowiastek, za\u015b szarlatan wysokiego poziomu \u2014 zakl\u0119\u0107 typu: „prawo Yerkesa-Dodsona”, to cz\u0142owiek poznaj\u0105cy jednocze\u015bnie i \u017cycie, i\u00a0wiedz\u0119, dysponuj\u0105cy sprawnym logicznym umys\u0142em, b\u0119dzie zwyczajnie funkcjonowa\u0142 i dzieli\u0142 si\u0119 do\u015bwiadczeniem. Na pewno nie b\u0119dzie wspomina\u0142 poszukiwania „kt\u00f3rej\u015b z t\u0119tnic” na nadgarstku dla odszukania t\u0119tna. Na pewno nie b\u0119dzie udawa\u0142 psychologa nie b\u0119d\u0105c nim, ale b\u0119dzie zna\u0142 podstawowe, zgodne z\u00a0rzeczywisto\u015bci\u0105\u00a0<\/span>mechanizmy\u00a0psychiczne. Za to \u2014 by\u0107 mo\u017ce \u2014 b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 wskaza\u0107 lektur\u0119 t\u0142umacz\u0105c\u0105 niekt\u00f3re sprawy, jak np. artyku\u0142\u00a0Rosenhahna D.L. „O ludziach normalnych w nienormalnym otoczeniu” <\/em>(w ksi\u0105\u017cce K.\u00a0Jankowskiego (red.) Prze\u0142om w\u00a0psychologii<\/em>, Czytelnik, Warszawa\u00a0(1978). Warto!<\/p>\n Ja odpowiedzia\u0142em:<\/p>\n No nie bardzo. Tu nie chodzi o wyg\u00f3rowane oczekiwania, ale te\u017c nie o porady faceta sprzedaj\u0105cego marchewk\u0119… ZAWSZE trzeba si\u0119 samemu dokszta\u0142ca\u0107. I do tego potrzebne jest solidne wprowadzenie w \u015bwiat poj\u0119\u0107 i zale\u017cno\u015bci. Mamy ponadto do czynienia z psychologi\u0105 teoretyczn\u0105 i praktyczn\u0105. Jest konieczno\u015b\u0107 diagnozowania tego, co si\u0119 dzieje i adekwatne reagowanie. Bez praktyki? Odpowied\u017a:<\/p>\n Je\u015bli nie chce si\u0119 by\u0107 uczonym przez faceta sprzedaj\u0105cego marchewk\u0119 to weryfikuje si\u0119 wyk\u0142adowc\u00f3w na szkoleniach i nie je\u017adzi na te „marchewkowe”. Zap\u0119tli\u0142e\u015b tu wiele w\u0105tk\u00f3w w\u00a0jednym tek\u015bcie, zapodaj\u0105c je has\u0142owo, a ka\u017cdy z nich jest bardzo szeroki i wymaga\u0142by, dla uczciwo\u015bci i obiektywizacji (na ile to mo\u017cliwe) szerokiego om\u00f3wienia. A kontekst ? to kontekst sk\u0142ada si\u0119 na ocen\u0119 sytuacji a nie odwrotnie\u00a0:)<\/span><\/span>\u00a0Jeden drobiazg w opisie mo\u017ce spowodowa\u0107, \u017ce\u00a0b\u0119dziemy m\u00f3wi\u0107 o dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych rzeczach. St\u0105d niebezpiecze\u0144stwo niew\u0142a\u015bciwego przekazu i\u00a0rozumienia, gdy w gr\u0119 wchodz\u0105 has\u0142owo\u015b\u0107 i\u00a0niedopowiedzenia. Zupe\u0142nie jak w przytaczanych przez Ciebie sytuacjach.<\/span> No ale tu zahaczamy ju\u017c o percepcj\u0119, a to kolejny temat do dyskusji.<\/span><\/p><\/blockquote>\n Tu widoczne jest z\u0142e ustawienie znacze\u0144, cho\u0107by w mojej my\u015bli o „sytuacjach powyrywanych z sytuacji”. Wyra\u017anie pisz\u0119 o „sytuacjach” a nie o „ocenie sytuacji”. Sytuacja jest pierwotna, sama powstaje. Dopiero przez szukanie i rozwa\u017canie kontekst\u00f3w prowadzi si\u0119 do jej oceny. Tyle, \u017ce my wszyscy potrafimy si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 w\u00a0wy\u0142awianiu kontekstu. Je\u015bli opisz\u0119 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej kto\u015b nie jest w stanie wy\u0142owi\u0107 kluczowego elementu \u2014 ocena b\u0119dzie od czapy. Cho\u0107by instrukcja gaszenia po\u017caru w postaci takiego a nie innego zalewania wod\u0105… Mo\u017ce ona przynie\u015b\u0107 fatalne efekty, je\u015bli instruktor pominie casus<\/em> gaszenia \u0142atwopalnych cieczy czy miejsca b\u0119d\u0105cego pod napi\u0119ciem. Kto zna ten ostatni element, ten rozpozna defekt w takiej instrukcji. W kr\u00f3ciutkiej polemice na temat prowadzenia zaj\u0119\u0107 nie da si\u0119 poda\u0107 wszystkich szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, ale moje przyk\u0142ady ukazuj\u0105 sytuacje szkoleniowe ewidentnie zepsute. Tymczasem w ka\u017cdym podanym przyk\u0142adzie wyra\u017anie wskaza\u0142em, co jest nie tak. Bowiem ka\u017cda z tych opisanych sytuacji powinna przyczyni\u0107 si\u0119 do rezygnacji z takiego szkoleniowca.<\/p>\n I tu istotna uwaga: to jest niezrozumienie zjawiska zwanego szkoleniami, by sugerowa\u0107 nie je\u017cd\u017cenie na szkolenia „marchewkowe”. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry pragnie si\u0119 edukowa\u0107, ju\u017c z za\u0142o\u017cenia nie b\u0119dzie w stanie odr\u00f3\u017cni\u0107 marchewki od szparag\u00f3w z najwy\u017cszej p\u00f3\u0142ki. Adept powinien otrzymywa\u0107 solidn\u0105 wiedz\u0119, fachowo podan\u0105 \u2014 w\u0142a\u015bnie tego dotyczy ca\u0142y m\u00f3j artyku\u0142, \u017ce o\u015bmiel\u0119 si\u0119 podpowiedzie\u0107… Wnioskowa\u0142em tym samym o uczciwo\u015b\u0107 (bez obiektywizacji?), ale by\u0107 mo\u017ce nie prowadzi\u0142em do szerokiego om\u00f3wienia. A mo\u017ce powinienem wyra\u017anie napisa\u0107, \u017ce badanie t\u0119tna nadgarstkowego polega przy\u0142o\u017ceniu palc\u00f3w (liczba mnoga!) wskazuj\u0105cego i \u015brodkowego (absolutnie nie kciuka!) u nasady kciuka osoby badanej, po spodniej stronie przedramienia (kiedy patrzymy na zegarek r\u0119czny, zazwyczaj patrzymy te\u017c na wierzch d\u0142oni \u2014 strona spodnia jest od spodu), uk\u0142adaj\u0105c owe palce w\u00a0miejsce pomi\u0119dzy \u015bci\u0119gnem (jednym z dw\u00f3ch wyra\u017anie widocznych, biegn\u0105cych od d\u0142oni ku zgi\u0119ciu \u0142okciowemu; gdy popatrzymy na w\u0142asn\u0105 d\u0142o\u0144, w\u00f3wczas omawiane \u015bci\u0119gno b\u0119dzie po prawej stronie, bli\u017cej kciuka) a ko\u015bci\u0105 promieniow\u0105 (t\u0119 od strony kciuka). B\u0119dzie tam wyczuwalne pulsowanie t\u0119tnicy promieniowej. Nie mamy tam mn\u00f3stwa innych t\u0119tnic do wyboru…<\/span> Winien jestem jeszcze wyt\u0142umaczenie czemu przyk\u0142ada si\u0119 dwa palce i\u00a0nie przyk\u0142ada si\u0119 kciuka, ale nie zamierzam. To nie jest szkolenie. Teraz trzeba szuka\u0107 g\u0142\u0119bszej wiedzy teoretycznej. Tu zaznacz\u0119, \u017ce z regu\u0142y przynajmniej podaj\u0119 literatur\u0119…<\/p>\n PS.Czemu jeszcze mia\u0142em ogromn\u0105 potrzeb\u0119 om\u00f3wienia tego komentarza? Bo zrobi\u0142o mi si\u0119 przykro, \u017ce (je\u017celi ju\u017c faktycznie m\u00f3j napisany tekst nie by\u0142 „pe\u0142nosprawny”) otrzyma\u0142em gar\u015b\u0107 s\u0142\u00f3w bez konkret\u00f3w, za to wyra\u017anie podkre\u015blaj\u0105cych, \u017ce by m\u00f3wi\u0107, trzeba by\u0107 kim\u015b, co m\u00f3wi mi w\u0142a\u015bnie taki kto\u015b. Mo\u017cliwe, \u017ce takiego zamiaru w\u00a0og\u00f3le nie by\u0142o, ale tak wysz\u0142o, co oznacza… pewien brak kontroli nad w\u0142asnymi s\u0142owami. A mo\u017ce kiepska percepcja? Nie jest to zdanie bezpo\u015brednio ode mnie \u2014 konsultowa\u0142em je z prawdziwymi fachowcami.<\/p>\n Czuj\u0119 niepok\u00f3j… Niepok\u00f3j jest zjawiskiem, kt\u00f3re zwiemy\u00a0stanem psychicznym, a kt\u00f3re ma swoje parametry: przyczyn\u0119 uruchomienia, poziom aktywno\u015bci, czas trwania, zdolno\u015b\u0107 generowania innych stan\u00f3w psychicznych, a przede wszystkim reakcji ze strony\u00a0 naszej \u015bwiadomo\u015bci \u2014 dzia\u0142ania. Stany psychiczne towarzysz\u0105 nam nieustaj\u0105co. Nie … Czytaj dalej
\n
\n
\nBo wielokrotnie by\u0142em mimowolnym \u015bwiadkiem nauczania niechlujnego, powierzchownego, bazuj\u0105cego na „wiedzy powszechnej”, a w dodatku g\u0142osz\u0105cego nieprawd\u0119. Szkodliw\u0105 nieprawd\u0119. Burz\u0119 si\u0119 zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o psychologi\u0119. W sprawach medycznych mimo wszystko kto\u015b mo\u017ce si\u0119 zorientowa\u0107, \u017ce co\u015b tu nie gra. Psychologia \u2014 ta podstawowa \u2014 jest u nas terra incognita<\/em>. Wszystko przypomina bajdurzenia wr\u00f3\u017cki… Wi\u0119c w tym zakresie mo\u017cna popisywa\u0107 si\u0119 do woli, bo nikt nie sprawdzi.<\/p>\n
\n
\nA w jaki spos\u00f3b sytuacje opisane w tek\u015bcie s\u0105 powyrywane z sytuacji? One same s\u0105 sytuacj\u0105…<\/p><\/blockquote>\n*) Inna rzecz, \u017ce zagl\u0105daj\u0105c w to miejsce poczu\u0142em jak to jest znale\u017a\u0107 sie w zakl\u0119tym kr\u0119gu wiedzy, kiedy nie mam tam czego szuka\u0107; ale dowiedzia\u0142em si\u0119,\u00a0\u017ce czasami wystarczy od\u015bwie\u017cy\u0107 wiedz\u0119 i ju\u017c si\u0119 nie jest m\u0105dral\u0105 tylko m\u0105drym w danym temacie...<\/pre>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"