{"id":68,"date":"2012-09-25T19:29:26","date_gmt":"2012-09-25T19:29:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/?page_id=68"},"modified":"2019-06-17T13:33:53","modified_gmt":"2019-06-17T11:33:53","slug":"stres","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/?page_id=68","title":{"rendered":"Stres"},"content":{"rendered":"

\"potrzebna<\/a>Stres<\/strong><\/span> ma r\u00f3\u017cne oblicza \u2014 Wikipedia<\/a><\/span>. Najcz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 o tym, jakie skutki on przynosi. Kiedy spyta\u0107 o przyczyny, to nast\u0119puje litania zdarze\u0144 i okoliczno\u015bci powoduj\u0105ce stres. A\u017c ci\u0119\u017cko si\u0119 w tym po\u0142apa\u0107, bo rzadko mo\u017cna znale\u017a\u0107 w\u015br\u00f3d nich jaki\u015b konkretny, sobie znany przypadek.<\/p>\n

Tymczasem przyjmijmy, \u017ce stres jest powodowany przez ka\u017cde zdarzenie, ka\u017cd\u0105 okoliczno\u015b\u0107, przez takie chwile „wymykaj\u0105ce nam si\u0119 z r\u0105k”, kt\u00f3re powoduj\u0105, \u017ce\u00a0cz\u0142owiek ma poczucie BRAKU STEROWNO\u015aCI, czyli\u00a0wp\u0142ywu na\u00a0sytuacj\u0119 <\/span>\u2014\u00a0i taki fakt w\u0142a\u015bnie doprowadza nas… do\u00a0stresu (a stres zacznie stawa\u0107 si\u0119 w nas procesem). Brak sterowno\u015bci wi\u0105\u017ce si\u0119 z brakiem rozumienia sytuacji (np. przez gwa\u0142town\u0105 zmian\u0119 warunk\u00f3w zewn\u0119trznych i\u00a0utrat\u0119 zdolno\u015bci adaptacyjnych, a tak\u017ce cz\u0119sto utrat\u0119 poczucia sensu, ustaniem powi\u0105za\u0144 przyczynowo-skutkowych) i oplata si\u0119 w towarzysz\u0105ce emocje \u2014 Wikipedia<\/a><\/span>, co opisa\u0142 Aaron Antonovsky.<\/p>\n

Dla cz\u0142owieka ma ogromne znaczenie nie tylko si\u0142a stresu, ale tak\u017ce czas trwania oraz powtarzalno\u015b\u0107 oddzia\u0142ywania. Istotne jest, \u017ce czynnikiem stresuj\u0105cym mo\u017ce by\u0107 nie tylko opresyjna sytuacja, ale nawet spodziewanie si\u0119 takiej sytuacji<\/span> (czasem wyimaginowane). Radzenie sobie ze stresem wi\u0105\u017ce si\u0119 ze zdolno\u015bciami adaptacyjnymi.<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

\"potrzebna<\/a><\/p>\n

Naukowcy pisz\u0105cy o stresie najcz\u0119\u015bciej wymieniaj\u0105 efekty stresu: nasze poddenerwowanie, chroniczne poczucie zm\u0119czenia, zwi\u0119kszone pojawianie si\u0119 b\u0142\u0119d\u00f3w w naszym post\u0119powaniu, dra\u017cliwo\u015b\u0107, zaburzenia snu, depresja. Wymieniaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c skutki fizjologiczne: pojawianie si\u0119 skok\u00f3w ci\u015bnienia, wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka, zawa\u0142\u00f3w serca.<\/p>\n

Koncepcja stresu wg Thomasa Holmesa i Richarda Rahe\u2019a zawiera zestawienie rozmaitych stresor\u00f3w (\u015bmier\u0107 bliskiej osoby, utrata pracy, zmiana pracy), kt\u00f3rym przyporz\u0105dkowano warto\u015bci okre\u015blaj\u0105ce obci\u0105\u017cenie organizmu. Kiedy przejrzy si\u0119 takie zestawienie, to si\u0119 okazuje, \u017ce znale\u017a\u0107 tam akurat siebie… nie mo\u017cemy. Nale\u017cy\u00a0rozumie\u0107, \u017ce jest to jedynie koncepcja<\/span>, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy dostosowywa\u0107 do cech: temperamentu, indywidualnej odporno\u015bci, poziom\u00f3w reakcji emocjonalnych, posiadania w\u0142asnych sposob\u00f3w na stres, itp. Wyr\u00f3\u017cnienie stresu negatywnego (dystres<\/em>) oraz pozytywnego (eustres<\/em>), co uczyni\u0142 Seyle \u2014\u00a0„ojciec” koncepcji stresu, wi\u0105\u017ce si\u0119 z rozk\u0142adem naturalnym (szukaj w: krzywa Gaussa<\/a><\/span>) powi\u0105zanym z\u00a0indywidualnymi uwarunkowaniami. Stres jest powszechnie uznawany\u00a0za reakcj\u0119 b\u0119d\u0105c\u0105 zaburzeniem naszego funkcjonowania. Tymczasem wszystkie reakcje fizjologiczne wykazuj\u0105, \u017ce jest to akurat ten moment, kiedy\u00a0organizm w\u0142a\u015bnie adaptuje si\u0119 do sytuacji<\/span>, a wi\u0119c s\u0105 to reakcje specyficzne, naturalne. Co zatem nie jest naturalne, co jest zaburzeniem? Mo\u017ce to, \u017ce w niedojrza\u0142y spos\u00f3b boimy si\u0119 stresu?<\/p>\n

Profesor Stanis\u0142aw Koz\u0142owski, szukaj\u0105c odpowiedzi w\u0142a\u015bnie w fizjologii, uzna\u0142 \u017ce swoisto\u015b\u0107 reakcji organizmu wskazuje, \u017ce stres jest nadmiern\u0105 reakcj\u0105 na sytuacj\u0119<\/span>.\u00a0Ludzkie odczucia i zachowania s\u0105 pochodn\u0105 psychiczn\u0105, zwi\u0105zan\u0105 z emocjami. Pozwoli\u0142em sobie stworzy\u0107 s\u0142own\u0105 formu\u0142\u0119, kt\u00f3ra\u00a0\u2014 jak my\u015bl\u0119\u00a0\u2014 co\u015b mo\u017ce wyja\u015bni\u0107. Ot\u00f3\u017c znamy doskonale w\u0142asne prze\u017cywanie emocjonalne rozmaitych zdarze\u0144. Mo\u017cemy je nawet opisa\u0107. Jednak\u017ce prze\u017cywanie emocjonalne jest r\u00f3wnie\u017c zdarzeniem. Zamiast skonstatowa\u0107 fakt emocji jako zjawisko oczywiste i\u00a0sko\u0144czy\u0107 na tym (czyli uzna\u0107, \u017ce ma do czynienia z eustresem, mobilizacj\u0105 do naprawienia sytuacji), cz\u0142owiek zabiera si\u0119 za emocjonalne prze\u017cywanie w\u0142asnych emocji<\/span><\/span>\u00a0\u00a9<\/strong>. „Nadmierna reakcja” wynika z niezrozumienia stresu.<\/p>\n

M\u00f3wi\u0105c inaczej: oto\u00a0ja, cz\u0142owiek, stwierdzi\u0142em, \u017ce opanowa\u0142y mnie jakie\u015b emocje… \u017ale si\u0119 czuj\u0119 z nimi… nie chc\u0119 ich… zaczynam si\u0119 na nich koncentrowa\u0107, zaczynam si\u0119 denerwowa\u0107… boj\u0119 si\u0119…<\/em>\u00a0<\/span>i w\u0142a\u015bnie wtedy zaczynaj\u0105 si\u0119 p\u0119tle i\u00a0sprz\u0119\u017cenia! Zaryzykuj\u0119 stwierdzenie, \u017ce w\u0142a\u015bnie depresja jest jednym z takich w\u0142a\u015bnie takim zap\u0119tle\u0144. Dodajmy do tego, \u017ce bywamy cz\u0119sto emocjonalnymi analfabetami, w zwi\u0105zku z tym nie potrafimy wyodr\u0119bnia\u0107, identyfikowa\u0107 i aprobowa\u0107 w\u0142asnych emocji<\/span>.<\/p>\n

Ujmijmy to jeszcze tak (przepraszam za to natr\u0119ctwo w t\u0142umaczeniu Wam):
\nnie mamy o sobie pe\u0142nej wiedzy, a wi\u0119c i siebie nie rozumiemy w\u00a0100%, a poza tym \u2014 bywamy niedojrzali emocjonalnie w\u0142a\u015bnie (absolutn\u0105 prawd\u0105 jest, \u017ce my\u015blimy i\u017c jest odwrotnie). Nasze my\u015blenie mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 mniej wi\u0119cej tak: to niemo\u017cliwe, to chyba mi si\u0119 \u015bni, nie mog\u0142o mnie to spotka\u0107… mnie… cz\u0142owieka uporz\u0105dkowanego… kt\u00f3ry panuje nad rzeczywisto\u015bci\u0105, kt\u00f3remu takie rzeczy nie powinny si\u0119 zdarza\u0107…\u00a0<\/em><\/span>A ten nasz wewn\u0119trzny tekst jest karuzel\u0105 w naszej g\u0142owie. Je\u015bli na pocz\u0105tku nie chcieli\u015bmy, aby inni stwierdzili, \u017ce w\u0142a\u015bnie co\u015b przegrywamy, to p\u00f3\u017aniej zaczynamy przekonywa\u0107 siebie samego, a wi\u0119c mamy do czynienia z upartym oponentem, kt\u00f3ry odrzuca wszelkie argumenty. Przyj\u0119li\u015bmy bowiem, \u017ce nie ma ratunku…<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Bodziec zagra\u017caj\u0105cy (zwany stresorem) jest okoliczno\u015bci\u0105, zdarze-niem (wewn\u0119trznym lub zewn\u0119trznym), kt\u00f3ry\u00a0po poddaniu inter-pretacji (\u015bwiadomej b\u0105d\u017a nie\u015bwiadomej) prowadzi do wygenerowa-nia zdarzenia wewn\u0119trznego \u2014 poczucia bezradno\u015bci, niesprawno\u015bci, niekompetencji. To nowa sytuacja: poczucie braku w\u0142asnego wp\u0142ywu na sytuacj\u0119 (utrata\u00a0sterowno\u015bci), zatem z automatu poczucie obni\u017cenia w\u0142asnej warto\u015bci i to we w\u0142asnych oczach. Czy kto\u015b rozumie, co faktycznie si\u0119 sta\u0142o? W\u0142a\u015bnie odkryli\u015bmy CA\u0141\u0104 PRAWD\u0118…!<\/span><\/p>\n

Jeste\u015bmy o tym przekonani.
\nAle nie zastanawiamy si\u0119, jak \u0142atwo nam to przysz\u0142o… Nie nie… nasz b\u00f3l nie ma tu znaczenia, chodzi o proces zw\u0105tpienia w siebie, bo by\u0142 bardzo szybki… Za szybki, jak na „ca\u0142\u0105 prawd\u0119”.<\/p>\n

\n

Kiedy by\u0142em dzieckiem (mia\u0142em ko\u0142o 4 lat), przebywa\u0142em d\u0142u\u017cszy czas w sanatorium w zwi\u0105zku z moimi cz\u0119stymi przezi\u0119bieniami, stale zapchanym nosem i oddychaniem przez usta. By\u0142em tam zaj\u0119ty sprawami dnia codziennego, czyli wsp\u00f3lnymi spacerami po lesie, zabaw\u0105 na powietrzu i w \u015bwietlicy \u2014 norma. A kt\u00f3rego\u015b dnia zadzwoni\u0142a do mnie mamusia…<\/em><\/p>\n

B\u0119d\u0105c p\u00f3\u017aniej wychowawc\u0105 kolonijnym mia\u0142em okazj\u0119 wielokrotnie ogl\u0105da\u0107 jakie spustoszenie w dzieci\u0119cej psychice czyni\u0105 odwiedziny rodzic\u00f3w. Dziecko do tej pory szcz\u0119\u015bliwe, staje si\u0119 nagle sponiewierane i psychicznie zmia\u017cd\u017cone tym, \u017ce rodzice odjad\u0105 do domu i zostawi\u0105 je samemu. Telefon od mojej mamy, a konkretnie jej \u017cegnanie si\u0119 ze mn\u0105 oraz odmowa natychmiastowego zabrania mnie do domu, by\u0142 demolk\u0105 duszy dzieci\u0119cej. \u017badnego \u015bwiadka tej rozmowy nie by\u0142o, zatem z moim nieszcz\u0119\u015bciem zosta\u0142em sam. To by\u0142o nie do przyj\u0119cia, zatem pad\u0142em na swoje \u0142\u00f3\u017cko i zacz\u0105\u0142em wy\u0107!<\/em><\/p>\n

Nikt si\u0119 nie zjawia\u0142 (mo\u017cliwe, \u017ce wszyscy byli na zewn\u0105trz, bo by\u0142 s\u0142oneczny dzie\u0144), zatem moje wycie by\u0142e bezskuteczne. By\u0142em jednak prze\u015bwiadczony, \u017ce tak nie mo\u017ce by\u0107 \u2014 wy\u0142em! Pami\u0119tam, jak siorbi\u0105c nosem wsta\u0142em z \u0142\u00f3\u017cka, podszed\u0142em do okna, a tam wszyscy byli zaj\u0119ci zabaw\u0105. Zawy\u0142em ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105 i zn\u00f3w pad\u0142em na prze\u015bcierad\u0142o.<\/em><\/p>\n

I wtedy… stwierdzi\u0142em, \u017ce co\u015b jest nie w porz\u0105dku. Poduszka by\u0142a sucha.<\/span> Czy prawdziwa czarna rozpacz jest rozpacz\u0105, skoro nie ma dowodu, \u017ce \u0142zy p\u0142yn\u0119\u0142y strumieniem? I co b\u0119dzie, kiedy nagle kto\u015b si\u0119 nade mn\u0105 ulituje, wejdzie i zobaczy… SUCH\u0104 PODUSZK\u0118!? Natychmiast j\u0105 mocno po\u015blini\u0142em… I tak na pr\u00f3\u017cno.<\/em><\/p>\n

Co si\u0119 sta\u0142o…? W sytuacj\u0119 ewidentnie emocjonaln\u0105, dzieci\u0119c\u0105, a wi\u0119c szczeg\u00f3lnie niedojrza\u0142\u0105, wdar\u0142a si\u0119 odrobina racjonalno\u015bci. Najpierw by\u0142em zaj\u0119ty sob\u0105 \u2014 by\u0142em tylko ja i rozpacz. Potem pojawi\u0142o si\u0119 zw\u0105tpienie w\u00a0skuteczno\u015b\u0107, czyli… tak tak, tylko pod\u015bwiadomie, ale jednak, istnia\u0142 CEL OKAZYWANIA ROZPACZY, w wersji „w\u00a0ten spos\u00f3b nic nie osi\u0105gn\u0119, zatem nale\u017cy co\u015b zrobi\u0107”<\/p>\n

B\u0119d\u0105c cz\u0142owiekiem doros\u0142ym mo\u017ce mniej by\u0142bym przej\u0119ty cudzym wsp\u00f3\u0142czuciem i wspieraniem mnie, bo doznawa\u0142bym czasowego ZW\u0104TPIENIA W SIEBIE. Nie zwraca\u0142bym uwagi na to, \u017ce przecie\u017c znam wspomniany wy\u017cej tekst, \u017ce\u00a0jest to akurat ten moment, kiedy\u00a0organizm w\u0142a\u015bnie adaptuje si\u0119 do sytuacji<\/span>, ale ta wiedza \u2014 pod\u015bwiadomie \u2014 skr\u00f3ci\u0142aby moje m\u0119ki.<\/p>\n

W \u017cyciu nie ma miejsca na uznawanie, \u017ce si\u0119 jest nie\u015bmiertelnym, \u017ce nie istnieje starzenie si\u0119, \u017ce nie traci si\u0119 sprawno\u015bci, \u017ce nie spotka nas kalectwo. Za ka\u017cdym razem, kiedy stwierdzamy, \u017ce nie mieli\u015bmy racji \u2014 cierpimy. Bo nie chcemy si\u0119 z tym pogodzi\u0107. Za ka\u017cdym razem, kiedy uznajemy, \u017ce w\u0142a\u015bnie przechodzimy w inny stan, organizm (psychika) rozpoczyna proces adaptacji. Zaczynamy funkcjonowa\u0107 w nowej sytuacji znacznie lepiej.<\/p>\n

W\u0142a\u015bnie z\u00a0tym zjawiskiem powinien zajmowa\u0107 si\u0119, i stara si\u0119 to robi\u0107 \u2014 survival.<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

\"potrzebna<\/a><\/p>\n

Zaskoczeniem dla wielu mo\u017ce by\u0107 sytuacja, kiedy poczucie to jest wyimaginowane<\/span> (czyli bezzasadne) lub wynika z podlegania na\u015bladownictwu zachowa\u0144 innych ludzi. Cz\u0119ste jest, \u017ce powstaje ci\u0105g my\u015blowy: zdarzy\u0142o si\u0119 TO ==> a z tego, co wiem, POWINIENEM teraz si\u0119 w\u015bciec… bowiem inni ludzie w TAKIEJ sytuacji w\u0142asnie to to robili<\/span><\/span><\/span>. Nawet nie przywi\u0105zujemy znaczenia do tego, \u017ce obserwowani ludzie ponie\u015bli kl\u0119sk\u0119.\u00a0Rozw\u00f3j wydarze\u0144 jest wi\u0119c oczywisty, i akceptowany w\u0142a\u015bnie jako „oczywisty” (m\u00f3wi tak obserwacja innych ludzi), tymczasem skutki s\u0105 zdecydowanie niekorzystne \u2014 a mimo to nie potrafimy si\u0119 oprze\u0107 potrzebie robienia tego, co wszyscy. Czy wobec tego powinni\u015bmy s\u0105dzi\u0107, \u017ce pakujemy si\u0119 w stres, bo… staramy si\u0119 wykaza\u0107 zaspokojeniem oczekiwa\u0144 innych ludzi?<\/p>\n

Czy nasze stresy mog\u0105 wynika\u0107 z na\u015bladownictwa cudzych stres\u00f3w? Je\u015bli tak, to co powinni\u015bmy z tym zrobi\u0107?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Stres ma r\u00f3\u017cne oblicza \u2014 Wikipedia. Najcz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 o tym, jakie skutki on przynosi. Kiedy spyta\u0107 o przyczyny, to nast\u0119puje litania zdarze\u0144 i okoliczno\u015bci powoduj\u0105ce stres. A\u017c ci\u0119\u017cko si\u0119 w tym po\u0142apa\u0107, bo rzadko mo\u017cna znale\u017a\u0107 w\u015br\u00f3d nich jaki\u015b … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":480,"menu_order":30,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/68"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=68"}],"version-history":[{"count":53,"href":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/68\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7399,"href":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/68\/revisions\/7399"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/480"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=68"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}