{"id":3645,"date":"2016-05-20T09:43:28","date_gmt":"2016-05-20T07:43:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/?page_id=3645"},"modified":"2021-01-19T21:51:42","modified_gmt":"2021-01-19T19:51:42","slug":"to-co-niepokoi","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/?page_id=3645","title":{"rendered":"To, co niepokoi"},"content":{"rendered":"

\"Obrazek6\"<\/a>Nic nie poradz\u0119 na to, \u017ce nie jest tak, jak chcecie. By\u0107 mo\u017ce niewystarczaj\u0105co nauczy\u0142em si\u0119 wyra\u017ca\u0107 si\u0119 jasno, ale spr\u00f3buj\u0119 to opisa\u0107. Basini by\u0142 studentem jak ka\u017cdy inny. Najzupe\u0142niej normaln\u0105 osob\u0105. Nagle \u2014\u00a0potkn\u0105\u0142 si\u0119. My\u015bla\u0142em ju\u017c wcze\u015bniej o tych sprawach… poni\u017ceniu i degradacji… ale nigdy ich nie do\u015bwiadczy\u0142em. Ale Basiniemu si\u0119 to przytrafi\u0142o. Musia\u0142em przyzna\u0107, \u017ce mo\u017cliwym jest… \u017ce cz\u0142owiek nie by\u0142 stworzony raz na zawsze dobry lub z\u0142y. Wszyscy nieustannie si\u0119 zmieniamy. Istniejemy wy\u0142\u0105cznie w naszych dzia\u0142aniach. Lecz je\u015bli pozwolimy sobie na zmiany… dok\u0105d dojdziemy, torturuj\u0105c lub po\u015bwi\u0119caj\u0105c zwierz\u0119ta… wszystko wtedy jest mo\u017cliwe. Wtedy nawet to, co najbardziej przera\u017caj\u0105ce, stanie si\u0119 po prostu mo\u017cliwe. Potem ju\u017c nie ma granicy pomi\u0119dzy dobrem a z\u0142em, obydwa \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 niepostrze\u017cenie. Wtedy najzupe\u0142niej normalni ludzie mog\u0105 robi\u0107 potworne rzeczy. By\u0142o tylko jedno pytanie: „Jak to mo\u017cliwe?” By to zaobserwowa\u0107, pozwoli\u0142em, by nie zosta\u0142o to zg\u0142oszone *). Chcia\u0142em dowiedzie\u0107 si\u0119, jak to jest mo\u017cliwe. Co dzieje si\u0119, gdy cz\u0142owiek sam si\u0119 poni\u017ca, lub nagle staje si\u0119 okrutny? Zawsze my\u015bla\u0142em, \u017ce to by oznacza\u0142o koniec \u015bwiata. Teraz wiem, \u017ce jest inaczej. To, co wydaje si\u0119 z daleka tak przera\u017caj\u0105ce, tak niewyobra\u017calne, po prostu si\u0119 wydarza. Spokojnie i naturalnie. Dlatego ka\u017cdy musi by\u0107 nieustannie czujny<\/span>. Oto, czego si\u0119 nauczy\u0142em.<\/em><\/p>\n

Robert Musil, Niepokoje wychowanka T\u00f6rlessa<\/em>, r. wyd. 1906,
\n(dialog g\u0142\u00f3wnego bohatera z filmu Der Junge T\u00f6rless<\/em>)<\/p>\n

*) Basini by\u0142 upodlanay przez koleg\u00f3w w internacie.\u00a0T\u00f6rless oczekiwa\u0142, \u017ce Basini z godno\u015bci\u0105 odeprze brutalno\u015b\u0107, lecz nic takiego si\u0119 nie sta\u0142o. Ten brak poczucia godno\u015bci uczyni\u0142, \u017ce\u00a0T\u00f6rless, poczu\u0142 niech\u0119\u0107 do Basiniego, zamiast do oprawc\u00f3w. Nie potrafi\u0142 tego zrozumie\u0107, \u017ce cz\u0142owiek nie broni si\u0119, ale znosi upokorzenia - uznawa\u0142 to za brak godno\u015bci, szacunku do samego siebie<\/pre>\n
\n
Kto\u015b mnie kiedy\u015b nauczy\u0142 swoistego my\u015blenia, kt\u00f3rego ja p\u00f3\u017aniej r\u00f3wnie\u017c naucza\u0142em. Pomy\u015blcie, jak przeci\u0119tnemu cz\u0142owiekowi \u0142atwo przychodzi zabi\u0107 much\u0119 albo komara. Ju\u017c znacznie trudniej zabi\u0107 wr\u00f3bla albo mysz, a jednak wiele os\u00f3b to zrobi. Jeszcze trudniej jest pozbawi\u0107 \u017cycia kota lub psa. Im wi\u0119ksze zwierz\u0119, im bardziej skomplikowane, tym wi\u0119kszy psychiczny op\u00f3r, by je pozbawi\u0107 \u017cycia. Ludzie poszukuj\u0105 w sobie jakiego\u015b istotnego motywu, kt\u00f3ry by ich do tego sk\u0142oni\u0142. Logiczna natura ludzka w przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci potrzebuje nadaj\u0105cego si\u0119 do przyj\u0119cia warunku, powodu, celu. Im wy\u017cej rozwini\u0119ta istota, im wi\u0119ksze rozmiarami zwierz\u0119, tym mocniejszy musi by\u0107 motyw zab\u00f3jstwa. Jak\u017ce \u0142atwo jednocze\u015bnie przychodzi niekt\u00f3rym ludziom zabijanie istot swego gatunku. I jak\u017ce ma\u0142e bywaj\u0105 motywy.<\/em><\/p>\n
\"Obrazek5\"<\/a>Wyobra\u017acie sobie sytuacj\u0119 (kt\u00f3ra nie zdarza si\u0119 zn\u00f3w tak rzadko): idzie tatu\u015b z synkiem przez las, po \u015bcie\u017cce pe\u0142znie pomr\u00f3w albo \u015blimak wielki (granatowy, du\u017cy, bez skorupy) i ojciec go trask \u2014 nog\u0105. Synek, w pierwszym odruchu obrony, jak zwykle dzieci lubi\u0105 wszystko, co \u017cywe \u2014 protestuje, ale ojciec m\u00f3wi: To straszny szkodnik, synku. Synek uspokaja si\u0119. Nie ma zreszt\u0105 powod\u00f3w, by nie wierzy\u0107 ojcu, ten za\u015b niekoniecznie k\u0142amie. Najwa\u017cniejsze, \u017ce jest motyw. To straszny szkodnik.<\/span><\/span><\/em><\/p>\n
\u0141atwo wierzymy w argumenty, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 dla nas motywem, rzadko sprawdzamy prawdziwo\u015b\u0107 twierdze\u0144.<\/em><\/p>\n
\u201eSzkodnik\u201d. To nam \u2014\u00a0ludziom \u2014 wystarcza, by umotywowa\u0107 nasze post\u0119powanie. \u0141atwo te\u017c godzimy si\u0119 na z\u0142o, je\u015bli nie dotyczy nas osobi\u015bcie, cho\u0107by wtedy, gdy zdarza si\u0119 daleko. Czy rzeczywi\u015bcie czujecie a\u017c tak wielki dreszcz, kiedy w telewizyjnych wiadomo\u015bciach jest mowa o ludzkich nieszcz\u0119\u015bciach? S\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy
\nz wypiekami na twarzy czekaj\u0105 co dnia na nowe wiadomo\u015bci o trz\u0119sieniach ziemi, o katastrofach, o ofiarach.<\/em><\/p>\n
W Kazachstanie 200 ofiar trz\u0119sienia ziemi, w Kalifornii pow\u00f3d\u017a i huragan, w Izraelu kolejny zamach bombowy,
\nw Meksyku sekta pozbawi\u0142a \u017cycia dziesi\u0105tki ludzi, a wszystko to daleko, za wieloma g\u00f3rami, za wieloma rzekami. Prawda to, \u017ce nieszcz\u0119\u015bcia zza najbli\u017cszej granicy odbierane s\u0105 ju\u017c mocniej?<\/em><\/p>\n
No, a w drugim ko\u0144cu Polski? A w twoim wojew\u00f3dztwie? A kilometr od twojego domu? A zupe\u0142nie blisko…?<\/em><\/p>\n
Jak\u017ce to jest wa\u017cne! Im bli\u017cej ciebie, tym bardziej bolesne. Nawet gdy \u2014 jedynie teoretycznie \u2014 chcia\u0142oby si\u0119 powiedzie\u0107: A w twoim domu rodzinnym? Natychmiast w sukurs przychodzi niedom\u00f3wienie, delikatno\u015b\u0107, by nie urazi\u0107, nawet samym my\u015bleniem. Kieruj\u0105c si\u0119 w\u0142a\u015bnie takimi przes\u0142ankami, jak wy\u017cej opisane, cz\u0142owiek sam dla siebie, z prymitywnych i egoistycznych pobudek, stwarza sobie \u201epodlejsze natury\u201d, bo sam je \u201eoddala\u201d od siebie.<\/em><\/p>\n
Przypomnijcie sobie z dzieci\u0144stwa Jasia albo Grzesia, albo jakiego\u015b innego, z czerwonymi, du\u017cymi, odstaj\u0105cymi uszami, kt\u00f3ry ci\u0105gle dostawa\u0142 po karku, bo by\u0142 much\u0105 do pacni\u0119cia. A ten rudy? Wszak \u201einny\u201d r\u00f3wna si\u0119 \u2014 \u201eszkodnik\u201d. No i jest motywacja. Do grubej Kasi z wystaj\u0105cymi z\u0105bkami (pami\u0119tacie te \u017carciki z niej?) nikt nigdy nie chodzi\u0142 do domu, nikt te\u017c nie proponowa\u0142 jej wsp\u00f3lnej zabawy \u2014\u00a0takie sztuczne tworzenie oddalenia.<\/em><\/p>\n
Podobnie jest z \u201eobcymi\u201d. Oni nie s\u0105 wszak \u201enasi\u201d. Bo \u201enaszym\u201d wolno, ale ju\u017c \u201eobcym\u201d \u2014\u00a0nie! Do absurdu dochodzi, gdy dzieje si\u0119 tak, jak kiedy\u015b zdarzy\u0142o si\u0119 na Cyprze (przypominam o starym konflikcie grecko-tureckim), gdy grecki student wpad\u0142 samochodem na dziecko. Nieszcz\u0119\u015bliwie dziecko zmar\u0142o. Dziecko by\u0142o tureckie. Studenta zlinczowano: Nie b\u0119dzie Grek rozje\u017cd\u017ca\u0142 tureckich dzieci! W podtek\u015bcie zawarta by\u0142a informacja, \u017ce Turkom wolno.<\/em><\/p>\n
Mniejsi bracia. Dla wielu \u2014\u00a0gorsi.<\/em><\/p>\n
Te koty kopane i podpalane. Te psy gonione kamieniami. Te zestrzeliwane \u015brutem wr\u00f3ble. Te gniecione patykiem mr\u00f3wki. Mo\u017ce przez twoich koleg\u00f3w, mo\u017ce przez ciebie.<\/em><\/p>\n
Fragment rozdzia\u0142u Mniejsi bracia<\/em> z ksi\u0105\u017cki
\nSurvival po polsku<\/em> mego autorstwa, wyd. 2015 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nic nie poradz\u0119 na to, \u017ce nie jest tak, jak chcecie. By\u0107 mo\u017ce niewystarczaj\u0105co nauczy\u0142em si\u0119 wyra\u017ca\u0107 si\u0119 jasno, ale spr\u00f3buj\u0119 to opisa\u0107. Basini by\u0142 studentem jak ka\u017cdy inny. Najzupe\u0142niej normaln\u0105 osob\u0105. Nagle \u2014\u00a0potkn\u0105\u0142 si\u0119. My\u015bla\u0142em ju\u017c wcze\u015bniej o tych … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":177,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3645"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3645"}],"version-history":[{"count":24,"href":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3645\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7702,"href":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3645\/revisions\/7702"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/177"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.survival.edu.pl\/wp-index.php\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3645"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}